Nowa dyrektywa i nowa-stara dyrektywa

W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano Dyrektywę 2006/114/EC (na razie w języku angielskim, albo mi coś się nie udało znaleźć po polsku). Dyrektywa ta z dnia 12 grudnia 2006r. dotyczy reklamy porównawczej i wprowadzającej w błąd. Nie jest to jednak żadna nowa dyrektywa, a jedynie skodyfikowana wersja Dyrektywy Rady 84/450/EWG z dnia 10 września 1984r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących reklamy wprowadzającej w błąd, Dyrektywy 97/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 października 1997r. i Dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych …

W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano Dyrektywę 2006/114/EC (na razie w języku angielskim, albo mi coś się nie udało znaleźć po polsku). Dyrektywa ta z dnia 12 grudnia 2006r. dotyczy reklamy porównawczej i wprowadzającej w błąd. Nie jest to jednak żadna nowa dyrektywa, a jedynie skodyfikowana wersja Dyrektywy Rady 84/450/EWG z dnia 10 września 1984r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących reklamy wprowadzającej w błąd, Dyrektywy 97/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 października 1997r. i Dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych”). UE ostatnio dokonuje takich kodyfikacji, gdyż jak sama zauważa we wstępie do tejże właśnie Dyrektywy 2006/114/EC

Council Directive 84/450/EEC of 10 September 1984 concerning misleading and comparative advertising (3) has been substantially amended several times (4). In the interests of clarity and rationality the said Directive should be codified.

Sama kodyfikacja nie jest jednak na tyle istotna, żeby zwracać na nią większą uwagę. Istotna jest jednak część tejże Dyrektywy, w zakresie, w jakim uwzględnia ona tę ostatnią z ww. dyrektyw, o dramatycznie długiej nazwie, a potocznie zwaną „Dyrektyw o nieuczciwych praktykach handlowych”.

Oprócz tego bowiem, że zmienia ona Dyrektywę 84/450/EWG to wprowadza szereg własnych postanowień, które będą istotne w ustalaniu zasad nieuczciwej konkurencji nie tylko w zakresie reklamy. Przede wszystkim ważne w tej dyrektywie jest wprowadzenie listy działań, które zawsze będą uważane za nieuczciwe.
Jak wskazuje pkt 17 preambuły:

W celu zapewnienia większej pewności prawnej wskazane jest zidentyfikowanie tych praktyk handlowych, które są nieuczciwe w każdych okolicznościach. W związku z tym załącznik I zawiera pełen wykaz tego typu praktyk. Są to jedyne praktyki handlowe, które można uznać za nieuczciwe bez konieczności oceny konkretnego przypadku w świetle przepisów art. 5–9. Wykaz ten może być zmodyfikowany wyłącznie poprzez poddanie niniejszej dyrektywy przeglądowi.

Ostatnie zdanie wyraźnie podkreślające zamknięty charakter listy został dodany po opinii Komisji Rynku wewnętrznego i Ochrony Konsumentów. Inne zmiany dodane przez opinię można prześledzić na stronie Parlamentu Europejskiego. Zawsze może to pomóc w interpretacji aktu.

Ważne jest to, że Dyrektywa powinna być implementowana do krajowych porządków prawnych do dnia 12 czerwca 2007r. Więc pozostało pięć miesięcy. Wcale nie tak dużo, a jak na razie niebyt głośno o jakichkolwiek pracach. Jedynie Stowarzyszenie ProMarka, poinformowało ostatnio, że w najbliższych dniach Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawi projekt ustawy implementującej „Dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych”.

Na razie wciąż jeszcze tego projektu nie ma. Stowarzyszenie ProMarka pisze też na swojej stronie, że „zaangażuje się w proces legislacyjny implementujący postanowienia dyrektywy do polskiego porządku prawnego. Projekt ustawy zostanie przesłany do konsultacji członkom Stowarzyszenia”. Ja niestety nie mam możliwości zbytniego zaangażowania się w proces legislacyjny, a już na pewno nikt nie prześle mi projektu do konsultacji, ale postaram się tutaj opisać co się dzieje z tą Dyrektywą, a może z czasem uda się napisać, jakiś trochę większy choć komentarz.

Na razie wklejam poniżej treść ww. załącznika nr 1, a całą Dyrektywę 2005/29/WE można ściągnąć tutaj.

ZAŁĄCZNIK I

PRAKTYKI HANDLOWE UZNAWANE ZA NIEUCZCIWE W KAŻDYCH OKOLICZNOŚCIACH

Praktyki handlowe wprowadzające w błąd

1) Podawanie się przez przedsiębiorcę za sygnatariusza kodeksu postępowania, gdy jest to niezgodne z rzeczywistością.
2) Posługiwanie się znakiem zaufania, znakiem jakości lub równorzędnym oznaczeniem bez odpowiedniego zezwolenia.
3) Twierdzenie, że kodeks postępowania został zatwierdzony przez organ publiczny lub inny organ, gdy jest to niezgodne z rzeczywistością.
4) Twierdzenie, że przedsiębiorca (w tym jego praktyki handlowe) lub produkt został zatwierdzony, zaaprobowany lub otrzymał zezwolenie od organu publicznego lub prywatnego, gdy jest to niezgodne z rzeczywistością, oraz wysuwanie takiego twierdzenia przy jednoczesnym niespełnianiu warunków zatwierdzenia, aprobaty lub zezwolenia.
5) Zaproszenie do dokonania zakupu produktów po określonej cenie bez ujawniania, że przedsiębiorca ma uzasadnione podstawy, aby sądzić, że nie będzie w stanie zaoferować dostawy lub zamówić u innego przedsiębiorcy dostawy tych lub równorzędnych produktów po takiej cenie, przez taki okres i w takich ilościach, jakie są uzasadnione, biorąc pod uwagę produkt, zakres reklamy produktu i oferowaną cenę („reklama przynęta”).
6) Zaproszenie do dokonania zakupu produktów po określonej cenie, a następnie:
a) odmowa pokazania konsumentom reklamowanego produktu; lub
b) odmowa przyjęcia zamówień na artykuł lub dostarczenia go w racjonalnym terminie; lub
c) demonstrowanie wadliwej próbki produktu; z zamiarem promowania innego produktu („przynęta i zamiana”).
7) Fałszywe twierdzenie, że produkt będzie dostępny jedynie przez ograniczony czas lub że będzie on dostępny na określonych warunkach przez bardzo ograniczony czas, w celu nakłonienia konsumentów do podjęcia natychmiastowej decyzji i pozbawienia ich możliwości świadomego wyboru lub czasu potrzebnego do jego dokonania.
8) Zobowiązanie się do zapewnienia usług po sprzedaży konsumentom, z którymi przedsiębiorca przed transakcją komunikował się w języku niebędącym językiem urzędowym Państwa Członkowskiego, na którego terytorium przedsiębiorca ma swoją siedzibę, a następnie udostępnienie takich usług jedynie w innym języku, bez wyraźnego poinformowania o tym konsumenta przed zawarciem przez niego transakcji.
9) Twierdzenie lub stwarzanie w inny sposób wrażenia, że sprzedaż produktu jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy jest to niezgodne z rzeczywistością.
10) Prezentowanie praw przysługujących konsumentom na mocy przepisów prawnych jako cechy wyróżniającej ofertę przedsiębiorcy.
11) Wykorzystywanie treści publicystycznej w środkach masowego przekazu w celu promocji produktu w sytuacji, gdy przedsiębiorca zapłacił za tę promocję, a nie wynika to wyraźnie z treści lub z obrazów lub dźwięków łatwo rozpoznawalnych przez konsumenta (kryptoreklama). Pozostaje to bez uszczerbku dla dyrektywy 89/552/EWG (1).
12) Przedstawianie rzeczowo nieścisłych twierdzeń dotyczących rodzaju i stopnia ryzyka, na jakie będzie narażone bezpieczeństwo osobiste konsumenta lub jego rodziny w przypadku, gdy nie nabędzie produktu.
13) Reklamowanie produktu podobnego do produktu określonego producenta w sposób umyślnie sugerujący konsumentowi, że produkt ten został wykonany przez tego producenta, gdy jest to niezgodne z rzeczywistością.
14) Zakładanie, prowadzenie lub propagowanie systemów promocyjnych typu „piramida”, w ramach których konsument wykonuje świadczenie w zamian za możliwość otrzymania wynagrodzenia, które jest uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów.
15) Twierdzenie, że przedsiębiorca wkrótce zakończy działalność handlową lub zmieni siedzibę, gdy jest to niezgodne z rzeczywistością.
16) Twierdzenie, że produkty są w stanie zwiększyć szanse na wygraną w grach losowych.
17) Fałszywe twierdzenie, że produkt jest w stanie leczyć choroby, zaburzenia i wady rozwojowe.
18) Przekazywanie rzeczowo nieścisłych informacji dotyczących warunków rynkowych lub możliwości znalezienia produktu, z zamiarem nakłonienia konsumenta do zakupu produktu na warunkach mniej korzystnych niż normalne warunki rynkowe.
19) Twierdzenie w ramach praktyki handlowej, że organizowany jest konkurs lub promocja z nagrodami, a następnie nieprzyznanie opisanych nagród lub ich odpowiedniego ekwiwalentu.
20) Opisywanie produktu jako „gratis”, „darmowy”, „bezpłatny” lub w podobny sposób, jeżeli konsument musi uiścić jakąkolwiek inną należność niż nieunikniony koszt związany z odpowiedzią na praktykę handlową, odbiorem lub dostarczeniem produktu.
21) Umieszczanie w materiałach marketingowych faktury lub podobnego dokumentu żądającego zapłaty, który wywołuje u konsumenta wrażenie, że już zamówił reklamowany produkt, mimo iż tego nie zrobił.
22) Fałszywe twierdzenie lub stwarzanie wrażenia, że sprzedawca nie działa w celu związanym z jego działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub wolnym zawodem lub fałszywe podawanie się za konsumenta.
23) Wywoływanie u konsumenta fałszywego wrażenia, że serwis dotyczący danego produktu jest dostępny w Państwie Członkowskim innym niż Państwo Członkowskie, w którym produkt ten został sprzedany.

Agresywne praktyki handlowe

24) Stwarzanie wrażenia, że konsument nie może opuścić pomieszczeń przedsiębiorcy, dopóki nie zostanie zawarta umowa.
25) Składanie wizyt osobiście w domu konsumenta w celu wyegzekwowania zobowiązania umownego, ignorując jego prośbę o opuszczenie domu lub zaprzestanie takich wizyt, z wyjątkiem przypadków egzekwowania zobowiązań umownych, w zakresie uzasadnionym przez prawo krajowe.
26) Uporczywe i niechciane namawianie do zakupu produktów przez telefon, faks, pocztę elektroniczną lub inne środki komunikacji na odległość, z wyjątkiem przypadków egzekwowania zobowiązań umownych, w zakresie uzasadnionym przez prawo krajowe. Pozostaje to bez uszczerbku dla art. 10 dyrektywy 97/7/WE oraz dyrektyw 95/46/WE (1) i 2002/58/WE.
27) Żądanie od konsumenta zgłaszającego roszczenie na podstawie polisy ubezpieczeniowej przedstawienia dokumentów, których w sposób racjonalny nie można uznać za istotne dla ustalenia ważności roszczenia, lub systematyczne nieodpowiadanie na stosowną korespondencję, w celu odwiedzenia konsumenta od zamiaru wykonania jego praw umownych.
28) Umieszczanie w reklamie bezpośredniego wezwania dzieci do nabycia reklamowanych produktów lub do nakłonienia rodziców lub innych osób dorosłych do kupienia im reklamowanych produktów. Niniejsze postanowienie pozostaje bez uszczerbku dla art. 16 dyrektywy 89/552/EWG o wykonywaniu telewizyjnej działalności transmisyjnej.
29) Żądanie natychmiastowej lub odroczonej zapłaty za produkty bądź zwrotu lub przechowania produktów, które zostały dostarczone przez przedsiębiorcę, ale nie zostały zamówione przez konsumenta (dostawa niezamówiona), z wyjątkiem sytuacji, gdy produkt jest produktem zastępczym dostarczonym zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 97/7/WE.
30) Wyraźne informowanie konsumenta o tym, że jeżeli nie nabędzie produktu lub usługi, przedsiębiorcy może grozić utrata pracy lub środków do życia.
31) Stwarzanie fałszywego wrażenia, że konsument już uzyskał, uzyska lub po wykonaniu określonej czynności uzyska nagrodę lub inną porównywalną korzyść, gdy w rzeczywistości
— nagroda lub inna porównywalna korzyść nie istnieje, lub
— możliwość wykonania określonej czynności w związku z uzyskaniem nagrody lub innej porównywalnej korzyści uzależniona jest od wpłacenia przez konsumenta określonej kwoty pieniędzy lub poniesienia kosztów.

« »